Αυτή τη μέρα την τιμητική τους είχαν η Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας και η Περιφερειακή Ενότητα Ημαθίας, ξεκινώντας από την πρώτη επισκεφτήκαμε αρχικά το Οινοποιείο Παντούλη, όπου συνοδεία εδεσμάτων δοκιμάσαμε τις 2 Ρετσίνες (Ονομασία Κατά Παράδοση) του οινοποιείου, λευκή και ροζέ, καθώς και το ερυθρό με την ονομασία Παντιέρα- από το όνομα του οινοποιού και την εποχή (=era) που έζησε-.

Τη λευκή Ρετσίνα Παντούλη, από Ροδίτη, τη διακρίνει το άρωμα τροπικών φρούτων, όπως ανανάς και lime. Το άρωμα της ρητίνης δεν είναι έντονο. Κάνει καλό ταίριασμα με τηγανητά (λαχανικά και ψάρια), καθώς και με τυρί φέτα.

Οινοποιητικά, η αλκοολική ζύμωση γίνεται στους 16 βαθμούς Κελσίου , δεν περνάει μηλογαλακτική ζύμωση και η ρητίνη προέρχεται από 2 διαφορέτικά είδη πεύκου.

Η ροζέ Ρετσίνα Παντούλη, από την ποικιλία Syrah, έχει αρώματα φράουλας, βοτανικότητας και λευκών μούρων.

Σε αυτό το σημείο να κάνω μια παρένθεση να σας αφηγηθώ ότι έμαθα από τον κύριο Παντούλη για το ρετσίνι (βλέπε φώτος παραπάνω), είχαμε την ευκαιρία να το μυρίσουμε και να το περιεργαστούμε από κοντά. Παλιότερα χρησιμοποιούνταν πολύ για αδιαβροχοποίηση των καραβιών, ως μονωτικό, επίσης στις δάδες, για να ανάβουν εύκολα. Στο κρασί χρησιμοποιούνταν ως επικάληψη, το λάδι του ρετσινιού ανέβαινε στην επιφάνεις του κρασιού. Κατά την οινοποίηση με ρητίνη, γίνεται ανάδευση του οίνου, κατά τη διάρκεια της αλκοολικής ζύμωσης προστίθεται μέσα σε ειδικό τούλι στο κρασί και αφαιρείται όταν ο οίνος πάρει το επιθυμητό άρωμα. Κάθε χρόνο χρειάζεται να συλλέγουν οι οινοποιοί καινούρια ρητίνη. Σύμφωνα με μαρτυρίες του Ηρόδοτου, οι Αιγύπτιοι ήταν διατεθημένοι να πληρώσουν 50% παραπάνω για τον Ρητινίτη οίνο.

Η ερυθρή Παντιέρα αποτελείται από 80% Syrah και 20% Cabernet Sauvignon, τα αρώματά της είναι σοκολάτα, βοτανικότητα, κόκκινα μούρα, με αισθητά και τα αρώματα του βαρελιού. Η αλκοόλη της είναι 13%.

Αυτό το μπαούλο το αγάπησα και εννοείται πώς ζητήσαμε να το ανοίξουμε για να δούμε και το εσωτερικό του! Ο οινοποιός μοιράστηκε μαζί μας τα μυστικά της απόσταξης και μου άρεσε ιδιαίτερα το γεγονός πως τις κεφαλές που αφαιρεί από την πρώτη απόσταξη δεν τις χρησιμοποιεί κατά τη δεύτερη. Δε θα πω άλλα, θα τα ανακαλύψετε μόνοι σας κατά την επίσκεψή σας στο οινοποιείο του. Δε μας έκρυψε τίποτα, πέρα από την ευγένειά του, ήταν πολύ δοτικός στις πληροφορίες για τη δουλειά του και πολύ φιλόξενος, η καθαριότητα σε όλους τους χώρους του οινοποιείου μου άφησε επίσης πολύ θετική εντύπωση. Ευχαριστούμε την ομάδα του οινοποιείου Παντούλη για όλα.

Ο αεικίνητος, ακούραστος και χαμογελαστός Αποστόλης Κούρτης, ο άνθρωπος που υποδέχεται τον επισκέπτη στο Οινοποιείο Κούρτη

Με τη σειρά των φωτογραφιών: Ρετσίνα (από την ποικιλία Ασύρτικο), Νύχτα 2022(90% Βιδιανό, 10% Ασύρτικο-το οποίο έχει περάσει 4 μήνες από βαρέλι-) και Ασύρτικο(η τρίτη φιάλη)

Τυροκομείο Φαρμάκη

Ποιοτικά τυροκομικά από κατσικίσιο και πρόβειο γάλα.

Στο Ζαχαροπλαστείο Κριαράς απολαύσαμε φρέσκο και αρωματικό ρεβανί Βεροίας (χωρίς γεύση αυγού, όπως ακριβώς το προτιμώ) και ποιοτικό καφέ.

Thymiopoulos Vineyards Ο οινοποιός Απόστολος Θυμιόπουλος (Decanter Rising Star 2022) μας ξενάγησε στο οινοποιείο και στο χώρο ωρίμανσης και παλαίωσης των οίνων.Εντυπωσιάστηκα από το μέγεθος, και τη λιτή, όμως ταυτόχρονα πολύ λειτουργική αρχιτεκτονική του χώρου

Στο εσωτερικό της αίθουσας γευσιγνωσίας μπορούμε να δούμε (και να ακουμπήσουμε) τα πετρώματα του εδάφους που συναντούμε στους αμπελώνες του οινοποιείου. Ο οινοποιός μας μίλησε για το χαρακτήρα που προσδίδουν τα διαφορετικά εδάφη στο κρασί, πχ. τα βαρύτερα, ασβεστολιθικά εδάφη παράγουν κρασιά στιβαρής σύστασης και ταννικής δομής.

Οι ετικέτες του οινοποιείου είναι οι εξής: Η σειρά Atma, Rose de Xinomavro, Blanc des Côteaux, Xinomavro Young Vines, Νάουσα Alta, Xinomavro Nature, Γη και Ουρανός, Καϊάφας, Αυτόριζο, Βρανά Πέτρα, κάποιες από τις οποίες είχαμε την ευκαιρία να δοκιμάσουμε εκείνο το απόγευμα.

Η ωρίμανση των οίνων γίνεται σε δρύινα βαρέλια, σε πύλινους αμφορείς και σε foudres.

Δεν είχα ξαναδοκιμάσει την καινούρια ετικέτα Blanc des Côteaux, η οποία μου άφησε πολύ θετική εντύπωση και επιδίωξα να την ξαναδοκιμάσω σε εστιατόριο της περιοχής το διήμερο της έκθεσης “Νάουσα η πόλη του οίνου” που επισκέφτηκα Νάουσα και Βέροια σε ένα γεμάτο τριήμερο(θα ακολουθήσει ειδικό άρθρο, όπου θα γράψω πιο αναλυτικά και για το οινοποιείο Θυμιόπουλος).  Το Rose de Xinomavro κλασική αξία, όπως και το Γη και Ουρανός.

Οινοποιείο Κάππα

Μετά τη γευσιγνωσία οίνων υπό την καθοδήγηση του οινοποιού Τάσου Καραγκιοζίδη και του οινολόγου Αντώνιου Αλιφραγκή, που έχει επιμεληθεί την οινοποίηση απολαύσαμε δείπνο από την επιχείρηση Εκείμερος με τοπικά προϊόντα με μουσική υπόκρουση από μπουζούκι και μπακλαμαδάκι. Ο κύριος Καραγκιοζίδης είναι δεξιοτέχνης και σε αυτό το είδος!

Οι χώροι της οινοποίησης, ωρίμανσης, παλαίωσης μου άφησαν θετική εντύπωση, φεύγοντας πήρα και κάποιες ετικέτες να τις δοκιμάσω και σπίτι, πολύ θετική εντύπωση μου έκανε το Ασύρτικο του οινοποιείου με προσθήκη 10% Sauvignon blanc καθώς και τα ερυθρά τους.

Έχω δοκιμάσει όλο το portfolio μέχρι σήμερα των κρασιών τους και έχω καταλήξει πως πρόκειται για πολύ ποιοτική δουλειά με μεράκι και φροντίδα. Ευχαριστούμε πολύ και την κυρία Ελένη Χαραλαμπάκη για τη φιλοξενία και τη φροντίδα της.

Εις το επανιδείν!

Σας ευχαριστούμε πολύ όλους τους επαγγελματίες για τη ζεστή φιλοξενία καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

*Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σε αριθμούς:

• Άνω του 25% της παραγωγής της ΠΚΜ κατέχουν τα αγροτικά προϊόντα.
• Η ΠΚΜ κατέχει πρωτεία σε αγροτική παραγωγή και στις εξαγωγές αυτών. Διαθέτει ένα από τα πιο πλούσια αγροτικά καλάθια στη χώρα.
• O πρωτογενής τομέας της συμμετέχει κατά 26% στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία του πρωτογενούς τομέα σε επίπεδο χώρας.
  Στην ΠΚΜ καλλιεργείται το 85% του ρυζιού, το 70% των οπωροφόρων και το 30% του βαμβακιού και των σιτηρών.
• Η ΠΚΜ έχει τη μεγαλύτερη παραγωγή μυδιών (όπου το 90% της παραγωγής εξάγονται), τη μεγαλύτερη κονσερβοποιία ιχθυηρών (με 75% εξαγωγές) και δύο δυναμικές μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας με περίπου 50% εξαγωγές.
  Στην ΠΚΜ παράγεται το 35% του βόειου κρέατος, το 48% του αγελαδινού και το 20% του αιγοπρόβειου γάλακτος, καθώς και το 29% των αλιευμάτων και το 25% του μελιού.
• Επιπρόσθετα, στην ΠΚΜ διατίθενται προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ), όπως τα ροδάκινα Νάουσας, τα ακτινίδια Πιερίας, το ελαιόλαδο Χαλκιδικής, το κασέρι, ο
  μπάτζος, η φέτα, το μανούρι, το απόσταγμα σταφυλής (τσίπουρο), ενώ και οι περισσότεροι οίνοι σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες διαθέτουν την ένδειξη ΠΟΠ και ΠΓΕ.

Το fam trip στις 7 Περιφερειακές Ενότητες της ΠKM διοργανώθηκε από το τμήμα Προβολής Αγροτικών Προϊόντων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας  και πιο συγκεκριμένα την κυρία Ρίτα Καραλή, Διευθύντρια τμήματος Προβολής Αγροτικών Προϊόντων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και το Δρ Κωνσταντίνο Τερτιβανίδη, Γενικό Διευθυντή Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατριακής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με αναδόχους τους κυρίους Γιώργο Παλησίδη και Αλέξανδρο Αραμπατζή.

Η μέρα ξεκινά με επίσκεψη στο Μελισσοχώρι και το οινοποιείο Καμάρα της οικογένειας Κιουτσούκη.

Nimbus Albus Kamara Pure, Στάλισμα ροζέ, Nimbus Ritinitis Kamara  Pure, Pet Νat Rose Blooming Island, Pet Nat Orange Blooming Mountain και Shadow Play ερυθρό (Ξινόμαυρο) είναι οι οίνοι χαμηλών παρεμβάσεων που δοκιμάσαμε μαζί με τη χειροποίητη πίτα που μας έφτιαξε ο κύριος Κιουτσούκης και τις πιατέλες με τα ποιοτικά τυριά και αλλαντικά που μας πρόσφεραν. Τους ευχαριστούμε πολύ! Τη νέα σειρά φυσικών τους κρασιών είναι η πρώτη φορά που τη δοκιμάζω και μου άφησαν θετική εντύπωση όλα!

Από τα κρασιά χαμηλής παρέμβασης συνεχίζουμε με αντιοξειδωτικά και ρόδι από τις εγκαταστάσεις της εταιρείας Ρόδι Ελλάς στο Δυτικό Πέλλας! Προσφέρει αντιοξειδωτική δράση και τα θρεπτικά συστατικά του μένουν αναλλοίωτα λόγω της συντήρησής του και της διανομής του σε κατεψυγμένη μορφή. Δεν έχει υποβληθεί σε παστερίωση.

Η γεύση του είναι υπέροχη, υπερισχύει η γλύκα του φρούτου και όχι η πικράδα. Απολαμβάνοντάς τον χυμό ροδιού νιώθεις σαν να έστυψαν μπροστά σου το ρόδι! Η πρώτη ύλη προέρχεται από ελληνικές καλλιέργειες ροδιάς της ποικιλίας Wonderful.

Τα υπόλοιπα προϊόντα που γευτήκαμε από την εταιρεία Ρόδι Ελλάς είναι η σως ροδιού, η κρέμα βαλσαμικού ρόδι, η κρέμα βαλσαμικού ρόδι με τσίλι, η μαρμελάδα ρόδι, το πετιμέζι ροδιού(το λάτρεψα επίσης), το ρετσέλι σύκου και το έλαιο ροδιού.

Η Ρόδι Ελλάς είναι 95% εξαγωγική, το 5% της παραγωγής της το βρίσκουμε σε σημεία πώλησης στην ελληνική αγορά. Σε συνεργασία με την Εταιρεία Ψυχικών Διαταρραχών και την Ελληνική Εταιρεία Άνοιας μελετάται η ευεργετική δράση του ροδιού στην υγεία του ανθρώπου.

Επόμενη στάση οινοποιείο Τόσιος, η οικογένεια διαθέτει 4 αμπελώνες, εκτείνονται σε 55 στρέματα μέχρι τα 400 μέτρα υψόμετρο και το έδαφος είναι αμμοαργυλώδες. Τα πιο ψηλά εδάφη των αμπελώνων είναι και ασβεστούχα στη σύστασή τους. Γίνεται πολύ καλή αποστράγγιση λόγω των μεγάλων κλίσεων του εδάφους.

Η παραγωγή του οινοποιείου είναι 55.000 φιάλες το χρόνο, οι οίνοι που παράγονται είναι ποικιλιακοί και φυσικής ροής (δεν πραγματοποιούνται πιέσεις). Οι ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι το Ξινόμαυρο για το ροζέ του οινοποιείου, που βγάζει αρώματα βατόμουρου, λιαστής τομάτας και ορυκτότητα, το Ugni blanc και ο Ροδίτης για το λευκό (Αγάλι) με αρώματα λεμονιού και ορυκτότητας, το Merlot και το Cabernet Sauvignon. Όλοι οι αμπελώνες είναι βιολογικής καλλιέργειας.

Ο κύριος Τόσιος μας ακολούθησε στο μεσημεριανό γεύμα μας στο εστιατόριο Λωξάνδρα, όπου σε συνδυασμό με τους οίνους του οινοποιείου γευτήκαμε τοπικά εδέσματα με παραδοσιακές συνταγές της περιοχής.

Τελευταία στάση στο μεγαλοπρεπές οινοποιείο Σακαλάκη, στα Πλάγια Παιονίας. Από τις σκάλες της εισόδου παίρνεις μια πρόγευση για το τι θα αντικρίσεις στο εσωτερικό του. Πολυτελές μάρμαρο που ξεκινάει από το εξωτερικό, χρωματισμού μαύρο με άσπρο, συνεχίζεται στην είσοδο, στο τραπέζι των γευσιγνωσιών και τελειώνει στο ταβάνι, σαν ενιαίος κυμματισμός. Όλες οι αρχιτεκτονικές πινελιές του οινοποιείου είναι ιδιαίτερες και συνθέτουν ένα αξιοθαύμαστο σύνολο.

Το οινοποιείο είναι στολισμένο με Χριστουγεννιάτικο διάκοσμο, διότι η επίσκεψή μας ήταν το Δεκέμβρη του 2023.

Μετά την αίθουσα γευσιγνωσίας συναντάμε το χώρο των δεξαμενών και το ξύλινο κελάρι του οινοποιείου, όπου ωριμάζουν οι οίνοι παλαίωσης.

Η κυρία Άννα Σακαλάκη ήταν η ξεναγός μας και μας εξήγησε λεπτομερώς όλη την πορεία της οινοποίησης, ωρίμανσης και παλαίωσης των οίνων.

Κατόπιν ακολούθησε η γευστική δοκιμή του Portfolio του οινοποιείου, όπου ξεχώρισα τη Μαλαγουζιά, το Chardonnay και το Ξινόμαυρο (βλέπε φωτογραφίες).

Μετά τη γευστική δοκιμή οι κύριοι Παλησίδης και Παπικίνος μας ετοίμασαν μοσχαρίσιο κρέας της περιοχής με τρούφα και τοπικά κάστανα!

Ο κύριος Σοφοκλής Σακαλάκης μας επιφύλασσε μια έκπληξη ακόμα για το τέλος, κρέατα κάθε λογής, τοπικής παραγωγής, όπως και εποχικές σαλάτες και συνοδευτικά, φρεσκοτηγανισμένες πατάτες, ολοκλήρωσαν το αρχαιοελληνικού τύπου συμπόσιο, το οποίο πλαισιωνόταν από μουσική. Φεύγοντας μας χάρισαν και από ένα ροζέ οίνο παραγωγής τους ως ενθύμιο, μαζί με τις υπέροχες αναμνήσεις που συλλέξαμε από τη φιλόξενη παρέα τους.

Οι τοπικοί παράγοντες που μας έκαναν την τιμή να μας καλωσορίσουν στην περιοχή:

Λίγα λόγια για το οινοποιείο και την περιοχή και κάποια από τα μέρη τουριστικού ενδιαφέροντος που προσφέρει: Καστανιώνας στο Πάικο, λίμνη Δοϊράνη, Αξιός ποταμός, καταρράκτης Σκρα, επισκέψιμοι αρχαιολογικοί χώροι, καθώς και χνάρια ανακάλυψης νέων. Τα οινοποιεία του Κιλκίς είναι 11 στο σύνολο, τα 6 από αυτα επισκέψιμα.

Το οινοποιείο ιδρύθηκε το 1999 και το 2006-2007 ήταν η χρονιά που ξεκίνησε η μεγάλη επένδυση και ανάπτυξή του. Διαθέτει σήμερα 9 ετικέτες, αναλυτικότερα στοιχεία θα βρείτε στο site του οινοποιείου Σακαλάκη καθώς και την οικογενειακή ιστορία των μελών της από το 1922 και πως καταφέραν με σκληρή δουλειά να φτάσουν στο οινοποιείο στολίδι του σήμερα.

Σας ευχαριστούμε πολύ όλους τους επαγγελματίες για τη ζεστή φιλοξενία καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

*Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σε αριθμούς:

• Άνω του 25% της παραγωγής της ΠΚΜ κατέχουν τα αγροτικά προϊόντα.
• Η ΠΚΜ κατέχει πρωτεία σε αγροτική παραγωγή και στις εξαγωγές αυτών. Διαθέτει ένα από τα πιο πλούσια αγροτικά καλάθια στη χώρα.
• O πρωτογενής τομέας της συμμετέχει κατά 26% στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία του πρωτογενούς τομέα σε επίπεδο χώρας.
  Στην ΠΚΜ καλλιεργείται το 85% του ρυζιού, το 70% των οπωροφόρων και το 30% του βαμβακιού και των σιτηρών.
• Η ΠΚΜ έχει τη μεγαλύτερη παραγωγή μυδιών (όπου το 90% της παραγωγής εξάγονται), τη μεγαλύτερη κονσερβοποιία ιχθυηρών (με 75% εξαγωγές) και δύο δυναμικές μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας με περίπου 50% εξαγωγές.
  Στην ΠΚΜ παράγεται το 35% του βόειου κρέατος, το 48% του αγελαδινού και το 20% του αιγοπρόβειου γάλακτος, καθώς και το 29% των αλιευμάτων και το 25% του μελιού.
• Επιπρόσθετα, στην ΠΚΜ διατίθενται προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ), όπως τα ροδάκινα Νάουσας, τα ακτινίδια Πιερίας, το ελαιόλαδο Χαλκιδικής, το κασέρι, ο
  μπάτζος, η φέτα, το μανούρι, το απόσταγμα σταφυλής (τσίπουρο), ενώ και οι περισσότεροι οίνοι σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες διαθέτουν την ένδειξη ΠΟΠ και ΠΓΕ.

Το fam trip στις 7 Περιφερειακές Ενότητες της ΠKM διοργανώθηκε από το τμήμα Προβολής Αγροτικών Προϊόντων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας  και πιο συγκεκριμένα την κυρία Ρίτα Καραλή, Διευθύντρια τμήματος Προβολής Αγροτικών Προϊόντων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και το Δρ Κωνσταντίνο Τερτιβανίδη, Γενικό Διευθυντή Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατριακής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με αναδόχους τους κυρίους Γιώργο Παλησίδη και Αλέξανδρο Αραμπατζή.

Σε αναζήτηση εστιατορίου για Πέμπτη βράδυ με κριτήρια: Eύκολο πάρκινγκ, αποφυγή κίνησης στο δρόμο, ποιοτικό φαγητό και ποτό στράφηκα εύκολα στο εν λόγω μαγαζί. Σε είκοσι λεπτά καθόμασταν ήδη στο τραπέζι που είχαμε κλείσει και παραγγέλναμε τα ακόλουθα:

Παρόλο που παραγγείλαμε το rib eye medium+ ψησίματος ήταν πολύ ζουμερό και μαλακό.

Επιλέξαμε από το μενού και ελληνική χοιρινή σπαλομπριζόλα

για λευκό κρέας την τηγανιά κοτόπουλο (από ελληνική φάρμα) με πιπεριές και μανιτάρια, που παραγγέλνω αδιαλείπτως κάθε φορά που επισκέπτομαι το μαγαζί:

Τηγανητές πατάτες:

Από προηγούμενες επισκέψεις μου στο μαγαζί:

Για ποτό επιλέξαμε 2 κερκυραϊκές μπίρες και ένα μεγάλο μπουκάλι Ξινό νερό- φυσικό μεταλλικό νερό, φυσικώς ανθρακούχο. Το εστιατόριο, εκτός από μεγάλη λίστα κρασιού, διαθέτει και αξιόλογη λίστα μπίρας.

Το γλυκάκι, κάθε φορά κερασμένο, από το οποίο προσωπικά ξεχώρισα τη σοκολατόπιτα 🙂

Λίγα λόγια για το μαγαζί:

Εστιατόριο δεύτερης γενιάς, της οικογένειας Λιάντα. Το Στέκι διαθέτει μεγάλη ποικιλία οίνων από τον ελληνικό αμπελώνα καθώς και ετικέτες από τον ξένο(ικανοποιητικού αριθμού).

Για διευκόλυνση στην κράτησή σας, οι ημέρες και ώρες λειτουργίας του μαγαζιού είναι: Τετάρτη-Παρασκευή(από τις 16.30), Σάββατο (από τη 13.00), Κυριακή(13.00-19.00).

Το Στέκι διαθέτει πάρκινγκ με λίγες θέσεις για το όχημά σας, αλλά βρίσκει κανείς εύκολα και στη γύρω γειτονιά.

Στην υγειά μας και καλή όρεξη!

Απολαμβάνετε υπεύθυνα (και με μέτρο).

Στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, στο Δήμο Θερμαϊκού ανήκουν η Περαία, οι Νέοι Επιβάτες, η Αγία Τριάδα, η Νέα Μηχανιώνα, το Αγγελοχώρι, η Επανομή, η Νέα Κερασιά και το Μεσημέρι. Ειδικά τα Σαββατοκύριακα, όπου υπάρχει περισσότερος ελεύθερος χρόνος είναι πολύ καλές επιλογές απόδρασης για τους Θεσσαλονικείς (στο εικοσάλεπτο) ή για τους κατοίκους των γύρω περιοχών.

Μερικές δικές μου προτάσεις ακολoυθούν:

Επανομή για μια επίσκεψη στο Κτήμα Γεροβασιλείου από το πρωί για καφέ, στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο του Κτήματος με θέα τα αμπέλια και τη θάλασσα και κατόπιν γευσιγνωσία οίνου και ξενάγηση στο χώρο οινοποίησης και στο Μουσείο Οίνου του Κτήματος Γεροβασιλείου. Κατόπιν φαγητό στην πλατεία του χωριού ή στην παραλία της Επανομής. Επίσης η Επανομή έχει κλειστή αγορά, όπου κανείς μπορεί να προμηθευτεί θαλασσινά επιστρέφοντας σπίτι μετά από μια βουτιά στις παραλίες της.

Νέα Μηχανιώνα για αγορά φρέσκων ψαριών από την ιχθυόσκαλά της και βόλτα τα καλοκαιρινά βράδια στην πλατεία της για λουκουμάδες ή στις ψαροταβέρνες της για θαλασσινά και ψάρια.

Περαία για τις πολλές επιλογές της σε καφετέριες, μπαράκια, εστιατόρια, ψαροταβέρνες ή ακόμα και για την επιλογή να περάσει κανείς ένα Παρασκευοσαββατοκύριακο σε κατάλυμά της.

Αγγελοχώρι για Wind surfing και μετά ψαράκι και θαλασσινά με τσίπουρο ή ουζάκι στην ταβέρνα του Μπαρμπαντώνης κοντά στην αλυκή.

Μεσημέρι για να θαυμάσει κανείς τα όμορφα χρώματα του τοπίου από τις εποχιακές ανθισμένες καλλιέργειες, είτε στο χωριό Νέα Κερασιά, όπως και στο Μεσημέρι, και τα δύο προσφυγικά χωριά, μπορεί να απολαύσει κανείς τοπική παραδοσιακή κουζίνα στα ταβερνάκια των δύο Κοινοτήτων.

Για σήμερα επιλέξαμε την Αγία Τριάδα, για βόλτα στην παραλία της, ένα όμορφο μεσημέρι με σχετική άπνοια και θερμοκρασίες που θυμίζαν Άνοιξη, μια που ακόμα βρισκόμαστε εντός των Αλκυονίδων. Το ελαφρύ θαλασσινό αεράκι σε δρόσιζε ανακουφιστικά, η ησυχία και η ηρεμία δέσποζαν. Κατόπιν γεύμα θαλασσινών και ψαρικών στο παραλιακό εστιατόριο Άνεμος για Σκορπίνα ψητή, φρέσκο ψητό καλαμάρι, πράσινη σαλάτα εποχής. Ιδιαίτερη μνεία θα ήθελα να κάνω στο καλαμάρι και στο ποιοτικό ελαιόλαδο που χρησιμοποιεί το μαγαζί στα πιάτα του.

Το προσωπικό ήταν ευγενικό, εξυπηρετικό, γρήγορο στο σέρβις, ενώ το μαγαζί ήταν γεμάτο.

Σε δύο προηγούμενες επισκέψεις στην Αγία Τριάδα είχαμε επισκεφτεί και τη διπλανή ταβέρνα “Rio” που είχε εξίσου ολόφρεσκες επιλογές σε ψάρια και θαλασσινά, την οποία την προτείνω κυρίως από Άνοιξη και μετά σε ένα τραπεζάκι μπροστά στη θάλασσα.

Τα ψάρια και τα θαλασσινά που μπορεί κάποιος να επιλέξει το Φεβρουάριο είναι τα εξής: Φασί, γλώσσα, σκορπίνα, συναγρίδα, κουτσομούρες, παλαμίδες, μπακαλιάρος, ροφοί, σφυρίδες, στείρες, λούτσους φρέσκο καλαμάρι.

Καλό Σαββατόβραδο σε όλους!

Στην υγειά μας!

Απολαμβάνετε υπεύθυνα.

… ημέρα 2^η

Πρώτη στάση Κτήμα Νεραντζής, όπου μας υποδέχτηκε η οινολόγος του οινοποιείου Εύη Μητροπούλου μια βροχερή, κρύα μέρα του Δεκέμβρη και ξεκίνησε την ξενάγησή μας. Το οινοποιείο το περιβάλλουν 108 στρέμματα αμπελώνα, ο οποίος καλλιεργείται βιολογικά. Ένας ελαιώνας 20 στρεμμάτων προστίθεται στο τοπίο. Αναπόσπαστο κομμάτι του Terroir Της περιοχής είναι 5 βουνά, η θάλασσα και ο ποταμός Στρυμόνας (ο Στρυμόνιος άνεμος είχε υμνηθεί από τον Όμηρο). Δύο είναι τα κύρια φυσικά ανοίγματα, όπου πνέουν οι άνεμοι που δροσίζουν τα αμπέλια το καλοκαίρι και διώχνουν την υγρασία το χειμώνα. Ο βορινός άνεμος έρχεται από το λόφο της Αμφίπολης και ο νότιος από τη θάλασσα. Από το άνοιγμα προς τη θάλασσα φαίνονται το Άγιο Όρος και τα Στάγειρα, η γενέτειρα του Αριστοτέλη. Οι αμπελώνες βρίσκονται σε μια ημιορεινή περιοχή, στο λόφο της Καλίντσας, μπροστά στο όρος Μενοίκιο. Το υψόμετρο που βρίσκεται ο αμπελώνας είναι 160μ. και το έδαφος είναι αργιλοαμμοπηλώδες με ασβέστιο και πλούσια οργανική ύλη. Κάθε 1-2 χρόνια γίνεται καθάρισμα από τα χορτάρια και προστίθεται μόνο χαλκός, θειάφι και ζεόλιθος (αποστειρωτική και αντιβακτηριακή η δράση του). «Σύμμαχοι» της βιολογικής καλλιέργειας είναι και οι αράχνες, οι οποίες παγιδεύουν τα βλαβερά έντομα στους ιστούς τους και οι μέλισσες που τρων τις ακρίδες.

Ο κύριος Νεραντζής Μητρόπουλος μας ανέφερε πως ο άργιλος του εδάφους δίνει «κρέας» στο κρασί και το ασβέστιο τα «κόκκαλά» του. Τα κρασιά του οινοποιείου Νεράντζη διαθέτουν και σώμα και οξύτητα(εξαιτίας του ασβεστίου), δεν προστίθεται τρυγικό οξύ στο κρασί, οι οξύτητες είναι φυσικές.

Η ποικιλία Κόνιαρος είναι εύρωστη ποικιλία, βγάζει μεγάλα πράσινα φύλλα χαμηλά του κορμού τα οποία ευνοούν τη φωτοσύνθεση(λόγω έντονου χρώματος). Οι ράγες του σταφυλιού είναι πυκνά η μία δίπλα στην άλλη. Ο οίνος Κόνιαρος 2016 διαθέτει έντονες βελούδινες τανίνες, elegance, ισορροπία, σπιρτόζικη οξύτητα, είναι στρόγγυλος, διακρίνονται savory νότες. Ως ποικιλία διαθέτει δυναμικό παλαίωσης.

Άξια μνείας είναι η ετικέτα της Ασπρούδας Σερρών. Τα αρώματά της είναι γιασεμί, βοτανικότητα φασκόμηλου, γλυκόπικρα εσπεριδοειδή, φουντούκι από το βαρέλι (Βαλκανική δρυς). Τα βαρέλια είναι καινούρια, 500λιτρα με ελαφρύ κάψιμο. Πέρα από την καλή οξύτητα του συναντάμε και μεταλλικότητα. Το κρασί ζυμώνεται στο βαρέλι, δε γίνεται batonnage.

Η ετικέτα με την ποικιλία Λημνιό πρωτοεμφιαλώθηκε το 2022, από αμπέλια 5 ετών. Ο οίνος είναι δεξαμενής και διακρίνεται από στρογγυλάδα και ισορροπία. Το κτήμα Νεράντζη εμφιαλώνει και ροζέ από την ποικιλία Λημνιό, το οποίο αναμένω και να δοκιμάσω προσεχώς.

Δοκιμάστηκε κατά την ξενάγηση και Syrah του 2008 από τη συλλογή του κυρίου Νεράντζη, το οποίο κατά την οινοποίησή του πέρασε από βαρέλι 225 λίτρων για 2 χρόνια. Τα αρώματά του είναι μοσχοκάρυδο, ευκάλυπτος, πραλίνες, μαύρη σοκολάτα, βατόμουρο, αποξηραμένο δαμάσκηνο, νότες brett, ελαφρώς βαλσαμικό.

Στο οινοποιείο γνωρίσαμε και τη συμπαθέστατη κυρία Κυριακή Δαγκούλη, σύζυγο του κυρίου Νεραντζή, η οποία είναι και η καλλιτέχνης πίσω από τα χειροτεχνήματα που κοσμούν κάποιες από τις ετικέτες του Κτήματος.

Επόμενη στάση το κτήμα Χαραλαμπόγλου. 150 στρέμματα βιολογικής καλλιέργειας αμπέλου στις πλαγιές του Παγγαίου στην Κρηνίδα Σερρών του Δήμου Αμφίπολης. Το έτος 1999 ιδρύθηκε η εταιρεία εμφιάλωσης,  το 2000 ξεκίνησε η βιολογική καλλιέργεια των αμπελιών και το 2003 άρχισε η κατασκευή του επισκέψιμου οινοποιείου μέσα στον αμπελώνα με αίθουσα υποδοχής.

Δοκιμάσαμε την ετικέτα από τις ποικιλίες Malvazia και Μαυρούδι 2022, είναι οίνος Pet Nat και ωριμάζει με τις οινολάσπες του μέσα στη φιάλη. Τα αρώματά του είναι τσιχλόφουσκα(φράουλα, μπανάνα), τριαντάφυλλο, καρπούζι, είναι τανικό, όχι έντονα αρωματικό, γαστρονομικό ροζέ, από 3 ετών αμπέλια.

Στη συλλογή των Pet Nat υπάρχει και ένα από την ποικιλία Μοσχάτο Αλεξάνδρείας, από αμπέλι 3 ετών, που θέλω πολύ να δοκιμάσω μόλις εμφιαλωθεί.

Η ετικέτα Krama sur lies 2021 προέρχεται από τις ποικιλίες Ασύρτικο και Μαλαγουζιά. Από τον παραγόμενο οίνο αφαιρούνται οι βαριές οινολάσπες μετά το πέρας της αλκοολικής ζύμωσης. Τα αρώματά του είναι λευκά άνθη, γιασεμί, βοτανικότητα και εσπεριδοειδή.

Η ετικέτα B stasis 2019 αποτελείται από τις ποικιλίες Κόνιαρος (από Μικρά Ασία), Cabernet Franc και Syrah. Τα εδάφη που είναι φυτεμένα τα αμπέλια είναι αργυλοπυλώδη και αργυλοασβεστώδη, βαριάς δηλαδή μηχανικής σύστασης και εύφορα. Τα αρώματα του οίνου είναι σμέουρα, βατόμουρα, σταφίδα, βοτανικότητα, floor δάσους.

Η νεαρή οινολόγος του Κτήματος Χαραλαμπόγλου, μετά από επιτυχημένη πορεία σε οινοποιεία στη Νέα Ζηλανδία, μετά το πέρας των σπουδών της, αποφάσισε να εγκατασταθεί στον τόπο της για να παράγει τα δικά της κρασιά.

Για το γεύμα μας επισκεφτήκαμε την Ταβέρνα του Ντορή στην Κορμίστα Σερρών, όπου γευτήκαμε γλώσσα μοσχαρίσια, λαχανικά εποχής, κριθαράκι κοκκινιστό με μοσχαρίσιο κότσι, μελωμένα ρεβύθια με μοσχαρίσιο κρέας(που λάτρεψα), ολόφρεσκα Σερραϊκά μπακάλικα τηγανιτά πιπεράκια Άτσαλου(γνωρίσαμε και τον ευγενέστατο παραγωγό), τραγανό γλυκό κουταλιού, καρυδόπιτα, γιαούρτι στραγγιστό, καρύδια, ακανέδες(Σερραϊκά λουκούμια).

Δε θα μπορούσαμε να φύγουμε από την περιοχή χωρίς να επισκεφτούμε το αρχαιολογικό μουσείο της Αμφίπολης, που όσες φορές και να περάσεις πάντα θα σε εντυπωσιάζει. «Στην έκθεση του Μουσείου μπορεί κανείς να γνωρίσει την ιστορική πορεία της αρχαίας πόλης και της άμεσης περιοχή της, από τους προϊστορικούς χρόνους μέχρι και τους Βυζαντινούς. Στις αποθήκες και τα εργαστήριά του εξασφαλίζεται η φύλαξη και πραγματοποιείται η συντήρηση και η μελέτη των ευρημάτων που οι αρχαιολογικές ανασκαφές φέρνουν στο φως. Στον προθάλαμο της έκθεσης, στο χώρο υποδοχής, εκτίθενται η ασημένια λειψανοθήκη και το χρυσό στεφάνι από φύλλα ελιάς που βρέθηκαν σε κιβωτιόσχημο τάφο, στο σημείο που είναι τώρα κτισμένο το Μουσείο.»

Και από την Περιφερειακή Ενότητα Σερρών κατευθυνθήκαμε στην ορεινή Χαλκιδική και στο café Marelia, όπου, αφού απολαύσαμε την ατμόσφαιρα και έναν απολαυστικό καφέ για να τονωθούμε, είχαμε τη χαρά να συναντήσουμε τους οινολόγους των οινοποιείων Οίνος Γρηγοριάδη και του Domaine Agrovision που μας μίλησαν για τα κρασιά που παράγουν και τη φιλοσοφία της δουλειάς τους.

Από το Domaine Agrovision είχαμε την ευκαιρία να δοκιμάσουμε τις ετικέτες 20 σε λευκό και ροζέ οίνο, καθώς και το Ieris Oinos του 2017, τη ναυαρχίδα του οινοποιείου, τα βυθισμένα και παλαιωμένα στο βυθό της θάλασσας της περιοχής του οινοποιείου, καθώς και της τρέχουσας χρονιάς για να τα συγκρίνουμε. Οι λευκός και ροζέ οίνος παραμείναν για 6 μήνες στα 25 μέτρα κάτω από τη θάλασσα, το ερυθρό για 1 χρόνο. Προτιμήθηκε για το project της βύθισης η θαλάσσια περιοχή του κόλπου του Αγίου Όρους για το λόγο της έλλειψης ρευμάτων και της διατήρησης σταθερής θερμοκρασίας. Το συγκεκριμένο βάθος δεν επιλέχτηκε τυχαία καθώς η πίεση μέσα στο μπουκάλι είναι 1,5 atm. και 2 atm. στα 25 μέτρα βάθος. Η οξύτητα των οίνων από 6.3 έπεσε στο 5.7( το χλωριούχο νάτριο σπάει τα μόρια των οργανικών οξέων). Επιλέχτηκαν κρασιά με υψηλή οξύτητα, το αλάτι και η οξύτητα δίνουν το άρωμα της τσακμακόπετρας. Από τον κύριο Ζαμάνη έχει εκπονηθεί ένα paper με θέμα τις χημικές και οργανοληπτικές διαφορές των οίνων πριν τη βύθιση και μετά. Το βυθισμένο κρασί παρατηρήθηκε πως είχε μεγαλύτερη περιεκτικότητα άλατος και χαμηλότερη οξύτητα, ήταν ελαφρώς πιο γερασμένο και είχε αυξηθεί η γλυκερόλη του. Στο θαλασσινό νερό πραγματοποιείται και μικροοξυγόνωση. Στο Domaine Agrovision εφαρμόζονται και οι αρχές της κυκλικής οικονομίας, ένα παράδειγμα είναι το ότι χρησιμοποιούνται οι οινολάσπες του Cabernet Sauvignon σε ψωμί και μαύρη πίτσα (λόγω του σκούρου χρώματος της οινολάσπης).

Τα αρώματα του βυθισμένου Sauvignon Blanc είναι ορυκτότητα (τσακμακόπετρα), αλατότητα, βοτανικότητα, τροπικά φρούτα, λευκά άνθη. Το S.B. είναι φυτεμένο σε απόσταση 5km. από τη θάλασσα, στα 150m. Υψόμετρο, περιοχή που πνέουν άνεμοι ώστε να μην υπάρχει στο αμπέλι υγρασία.

Ο ροζέ οίνος του 2022, που προέρχεται από την οινοποίηση των ποικιλιών Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah, Petit Verdot, Λημνιό, βγάζει και βενζοϊκά αρώματα σε σχέση με τον μη βυθισμένο. Τα αμπέλια που προορίζονται για την παραγωγή αυτού του κρασιού είναι φυτεμένα από τη μέσα πλευρά, όπου το έδαφος είναι αμμοαργυλώδες.

Ο βυθισμένος Ieris 2017 (ποικιλίες Cabernet Sauvignon, Merlot, Λημνιό) δίνει αρώματα βύσινου, δέρματος, το βαρέλι στο οποίο έχει ωριμάσει το κρασί έχει χρησιμοποιηθεί μέτριο κάψιμο.

Από τις ετικέτες των οίνων Γρηγοριάδη, που προέρχονται από αμπέλια βιολογικής καλλιέργειας, δοκιμάσαμε τις ετικέτες Barbera Single Vineyard 2018, Cabernet Franc 2020, Refosco 2020, οίνοι μακράς εκχύλισης, γεμάτου σώματος, αρωματικοί.

Η ετικέτα C.F., που είναι και η αγαπημένη μου, είναι ένας στρόγγυλος οίνος, αρωματικός, με καλή δομή και ισορροπημένη οξύτητα, γεμάτο σώμα και μακρά επίγευση και αρώματα ώριμου κερασιού, κόκκινης πιπεριάς που δίνουν οι πυραζίνες, μαύρη σοκολάτα, γρασίδι, λεβάντα, ορυκτότητα, πίσσα, ευδιάκριτο είναι και το άρωμα του βαρελιού. Η αλκοόλη είναι στο 14%.

Η ετικέτα Refosco 2020 δίνει αρώματα σμέουρων, κανέλας, λικέρ βύσσινου, πευκοβελόνων. Οι τανίνες του οίνου είναι βελούδινες. Έχει ωριμάσει σε βαρέλι ακακίας.

Η ετικέτα Barbera έχει παραμείνει σε βαρέλι ακακίας για 12 μήνες και έχει δώσει αρώματα κόκκινων και μπλε μούρων, πευκοβελώνων, με savory νότες. Είναι ένας οίνος που χαρακτηρίζεται από τανικότητα. Η ποικιλία είναι φυτεμένη απέναντι από τη θάλασσα, και παρατηρείται το εφέ του καθρέφτη, ανακλάται το φως του ήλιου στη θάλασσα και γίνεται πιο αποτελεσματικά η φωτοσύνθεση. Στο κτήμα δεν πραγματοποιείται ξεφύλλισμα στα πρέμνα.

Το οινοποιείο του χημικού οινολόγου Γεωργίου Γρηγοριάδη ιδρύθηκε το 2017. Οι φυτεύσεις των αμπελώνων πραγματοποιήθηκαν το 2008 σε αγρόκτημα που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τη Θεσσαλονίκη, με θέα τον Όλυμπο, λίγο πριν τη χερσόνησο της Κασσάνδρας.

Η τόσο γεμάτη μέρα μας έκλεισε με δείπνο στο οινομαγειρείο Μαριγούλα στον Πολύγυρο Χαλκιδικής με wine pairing τρεις ετικέτες του οινοποιείου Λειβαδιώτη που συνόδευσαν αρμονικά τα τοπικά εδέσματα της περιοχής. Γευτήκαμε πριν το φαγητό ένα βιολογικό αγουρέλαιο και ένα premium εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, εξαιρετικά ποιοτικά και τα δύο, πράσινες ελιές Χαλκιδικής, σαλάτα μαυρομάτικων φασολιών, μπρόκολού με πουρέ γλυκοπατάτας και sauce αμυγδάλου, τοματίνια με βότανα και τυρί της περιοχής, τοπικά κρέατα συνοδείας γευστικών πουρέδων, και τέλος σιροπιαστά γλυκά και σιμιγδαλένιου χαλβά.

*Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σε αριθμούς:

• Άνω του 25% της παραγωγής της ΠΚΜ κατέχουν τα αγροτικά προϊόντα.
• Η ΠΚΜ κατέχει πρωτεία σε αγροτική παραγωγή και στις εξαγωγές αυτών. Διαθέτει ένα από τα πιο πλούσια αγροτικά καλάθια στη χώρα.
• O πρωτογενής τομέας της συμμετέχει κατά 26% στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία του πρωτογενούς τομέα σε επίπεδο χώρας.
  Στην ΠΚΜ καλλιεργείται το 85% του ρυζιού, το 70% των οπωροφόρων και το 30% του βαμβακιού και των σιτηρών.
• Η ΠΚΜ έχει τη μεγαλύτερη παραγωγή μυδιών (όπου το 90% της παραγωγής εξάγονται), τη μεγαλύτερη κονσερβοποιία ιχθυηρών (με 75% εξαγωγές) και δύο δυναμικές μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας με περίπου 50% εξαγωγές.
  Στην ΠΚΜ παράγεται το 35% του βόειου κρέατος, το 48% του αγελαδινού και το 20% του αιγοπρόβειου γάλακτος, καθώς και το 29% των αλιευμάτων και το 25% του μελιού.
• Επιπρόσθετα, στην ΠΚΜ διατίθενται προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ), όπως τα ροδάκινα Νάουσας, τα ακτινίδια Πιερίας, το ελαιόλαδο Χαλκιδικής, το κασέρι, ο
  μπάτζος, η φέτα, το μανούρι, το απόσταγμα σταφυλής (τσίπουρο), ενώ και οι περισσότεροι οίνοι σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες διαθέτουν την ένδειξη ΠΟΠ και ΠΓΕ.

Το fam trip στις 7 Περιφερειακές Ενότητες της ΠKM διοργανώθηκε από το τμήμα Προβολής Αγροτικών Προϊόντων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας  και πιο συγκεκριμένα την κυρία Ρίτα Καραλή, Διευθύντρια τμήματος Προβολής Αγροτικών Προϊόντων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και το Δρ Κωνσταντίνο Τερτιβανίδη, Γενικό Διευθυντή Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατριακής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με αναδόχους τους κυρίους Γιώργο Παλησίδη και Αλέξανδρο Αραμπατζή.

Το fam trip στις 7 Περιφερειακές Ενότητες της ΠKM διοργανώθηκε από το τμήμα Προβολής Αγροτικών Προϊόντων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας  και πιο συγκεκριμένα την κυρία Ρίτα Καραλή, Διευθύντρια τμήματος Προβολής Αγροτικών Προϊόντων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και το Δρ Κωνσταντίνο Τερτιβανίδη, Γενικό Διευθυντή Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατριακής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με αναδόχους τους κυρίους Γιώργο Παλησίδη και Αλέξανδρο Αραμπατζή.

Το ταξίδι στις γεύσεις της μακεδονικής γης ξεκινά στο πρόσφατα ανακαινισμένο ψητοπωλείο Κώστας .

Εκεί γνωριστήκαμε με τα υπόλοιπα μέλη των συμμετεχόντων που ανήκαν είτε στο δημοσιογραφικό χώρο (τηλεοπτικό κανάλι, ραδιόφωνο, site), είτε από το χώρο της διαφήμισης, του marketing, της οινοχοΐας, της μαγειρικής. Στο τραπέζι μας εκείνη τη μέρα ήταν προσκεκλημένοι εκπρόσωποι από το οινοποιείο Κεχρής, από τη ζυθοποιία Άλη και την αρτοποία Κουκουμέρια .

Η παραγωγή της Ρετσίνας (Ονομασία Οίνου κατά Παράδοση) για την οικογένεια Κεχρή ξεκίνησε από το 1939 και σήμερα οι ετικέτες της Ρετσίνας είναι τέσσερις- Κεχριμπάρι, Δάκρυ του Πεύκου, Αφρός, Ρόζα. Συμπεριλαμβάνονται στις πλέον premium και ποιοτικές και κατέχουν μεγάλο μερίδιο της αγοράς. Η συλλογή των οίνων του οινοποιείου συμπληρώνεται με δύο λευκούς οίνους, έναν ροζέ και 3 ερυθρούς. Τα ΠΓΕ Xinomavro και Genesis με εντυπωσίασαν σε πρόσφατη έκθεση που παρευρέθηκα. Στο ψητοπωλείο Κώστας δοκιμάσαμε το γνωστό σε όλους Κεχριμπάρι, τη Ρόζα και την ετικέτα Ξινόμαυρο, που ταίριαξε θεσπέσια με τον καλοψημένο γύρο του Ψητοπωλείου, τον οποίο τον παρασκευάζει ο ιδιοκτήτης, το ζουμερό και τρυφερό μοσχαρίσιο συκωτάκι, τα λαχταριστά αρνίσια παϊδάκια γάλακτος του μαγαζιού.

Η ζυθοποιία Άλη μας προμήθευσε ως συνοδευτικό του γεύματος την I.P.A. και τη Weiss από τη συλλογή τους. Πέραν του γεγονότος ότι και οι δύο είναι απαστερίωτες και αφιλτράριστες ώστε να μη χάνουν τον πλούτο τους και τα μοναδικά αρώματά τους, τους έχει δοθεί και σύντομη ημερομηνία λήξης, ούτως ώστε να φτάνουν στο τραπέζι μας αρωματικές, και με πλούσιο βελούδινο αφρισμό μέχρι την τελευταία μέρα λήξης τους. Επίσης, σε καμία μπίρα της ζυθοποιίας Άλη δε χρησιμοποιούνται σάκχαρα, μέλι ή γλυκαντικές ουσίες κατά τη ζύμωση. Η Weiss (Συστατικά: Νερό, Βύνη Κριθαριού, Βύνη Σιταριού, Λυκίσκος, Μαγιά) με εντυπωσίασε με τα έντονα αρώματα ζύμης ψωμιού που διέθετε και το πορτοκαλί του χρώματός της αν και Weis, το οποίο οφείλεται στον τρόπο παρασκευής της. Η I.P.A. (Συστατικά: Νερό, Βύνη Κριθαριού, Λυκίσκος, Μαγιά) ήταν εξόχως αρωματική και εξίσου ισορροπημένης γεύσης. Και οι δύο ετικέτες ποιοτικές με μεστά αρώματα και γεμάτο σώμα. Συντηρούνται και οι δύο στο ψυγείο.

Η αρτοποιεία Κουκουμέρια , το ψωμί της οποίας συνόδευσε το γεύμα μας, παράγει αρτοποιήματα από το 1922. Είναι συνοικιακό κατάστημα της Κάτω Τούμπας που προσφέρει γευστικά αριστουργήματα με τεχνογνωσία, ποιότητα και μεράκι καθημερινά από την ιδιοκτήτρια της τρίτης γενιάς Έλσας Κουκουμέρια. Η κυρία Έλσα είναι πολύ ζεστός και προσιτός άνθρωπος, βαθιά γνώστρια του αντικειμένου της με πελατοκεντρικό προσανατολισμό.

Χαρήκαμε που γνωρίσαμε από κοντά τόσο παθιασμένους ανθρώπους για το προϊόν τους και τόσο περήφανους γι’ αυτά και με το δίκιο τους! Το γεύμα πέρα από τα κρεατικά που προανέφερα περιλάμβανε και συνοδευτικά, όπως τυροπιτάκια, ψημένη φέτα, σαλάτες, πίτες, πατάτες. Τους ευχαριστούμε πολύ όλους!

Μετά από ένα ευχάριστο τρίωρο, μεταφερθήκαμε στις εγκαταστάσεις της αποσταγματοποιίας Δωροδούλη στην Καρδία. Σε ένα εντυπωσιακό εκθετήριο παρουσιάζονται όλες οι ετικέτες αποσταγμάτων της εταιρείας με συνοδευτικόυς πίνακες που επεξηγούν λεπτομερώς τα στάδια παραγωγής για την κάθε μία και το αρωματικό προφίλ του κάθε αποστάγματος, όπως και τους συνδυασμούς με φαγητό για την κάθε μία σειρά αποσταγμάτων. Ο κύριος και η κυρία Δωροδούλη μας ξενάγησαν και στο χώρο παλαίωσης των αποσταγμάτων καθώς και στους άμβυκες και στις δεξαμενές του αποστακτηρίου και μας εξήγησαν βήμα βήμα τον τρόπο παραγωγής των αποσταγμάτων, όπου μας μετέδωσαν την προσοχή στη λεπτομέρεια που χρειάζεται η παραγωγή του αποστάγματος μέχρι να φτάσει στο ποτήρι του καταναλωτή ποιοτικό και ασφαλές προϊόν. Όπως μας εξήγησε η κυρία Δωροδούλη τα αποστάγματά τους είναι προϊόντα πενταπλής απόσταξης, μετά την πρώτη απόσταξη πετάγονται τα κεφάλια και οι ουρές και μόνο η καρδιά του αποστάγματος επαναποστάγεται με ελεγχόμενη θερμοκρασία στη δεξαμενή. Το Χημείο του Κράτους σε κάθε στάδιο παραγωγής των αποσταγμάτων είναι παρόν, καθώς σφραγίζει μηχανήματα και δεξαμενές μέχρι να είναι έτοιμα να διατεθούν με ασφάλεια στο καταναλωτικό κοινό. Στον εντυπωσιακό χώρο της έκθεσης μας περίμενε μετά από ένα κοκτέιλ που μας προσφέρθηκε, γευσιγνωσία αποσταγμάτων με συνοδεία ταιριαστών εδεσμάτων. Η κυρία Δωροδούλη πρέπει να προσθέσω, ότι καθώς είναι αρχιτέκτονας, σχεδιάζει η ίδια τους άμβυκες της αποσταγματοποιίας. Φύγαμε με πολύ όμορφες αναμνήσεις, εντυπωσιασμένοι από τη λεπτομερή παρουσίασή τους και τους ευχαριστούμε.

Μετά από ένα διάλειμμα για ξεκούραση στο ξενοδοχείο, κυρίως των συμμετεχόντων που ήρθαν από άλλες πόλεις ή χώρες, συνεχίσαμε για την τελευταία στάση της πρώτης μέρας του fam trip στο Ble Vin, όπου θα συνόδευαν τη βραδιά μας τα προϊόντα της εταιρείας Asterios, όπως το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο Kelli, ποικιλίας Γαλανό, από ημιορεινές περιοχές της Χαλκιδικής, με έντονο φρουτώδες και ελαφρώς πικάντικο άρωμα, τις premium πράσινες και μαύρες ελιές, καθώς και τις πάστες ελιάς πικάντικες και μη. Ο κύριος Τσολάκης Αστέριος μας έκανε δώρο κάποια από τα προϊόντα τους και τον ευχαριστούμε θερμά.

Τα κρασιά του οινοποιείου Κωνσταντάρα πλαισίωσαν επίσης γευστικά τη βραδιά μας. Οι οίνοι Κωνσταντάρα παράγονται από σταφύλια βιολογικής καλλιέργειας των ιδιόκτητων αμπελώνων της οικογένειας, και συνεργαζόμενα, συνολικής έκτασης 250 στρεμμάτων, υψομέτρου 430μ. στον Πολύγυρο Χαλκιδικής. Οι ποικιλίες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των οίνων του οινοποιείου είναι το Μοσχάτο Αλεξανδρείας, το Sauvignon blanc, η Μαλαγουζιά, το Viognier, το Ασύρτικο, το Merlot, το Cabernet Sauvignon, το Αγιωργήτικο και το Syrah. Στα σχέδια του οινοποιείου είναι αναμπέλωση και φύτεψη της ποικιλίας Λημνιό. Η οινοποίηση γίνεται στο ιδιόκτητο οινοποιείο στην Πορταριά Χαλκιδικής. Το portfolio του οινοποιείου αριθμεί 13 ετικέτες. Όλοι οι οίνοι που δοκιμάσαμε είναι αξιόλογοι και ποιοτικοί, ιδιαίτερα ξεχώρισα την ετικέτα Tres Sacre, ερυθρός ξηρός οίνος από τις ποικιλίες Syrah και Cabernet Sauvignon, ΠΓΕ Χαλκιδική, ισορροπημένος, με καλή δομή, πλούσιο άρωμα μαύρων και κόκκινων φρούτων, βοτανικότητας και πικάντικων μπαχαρικών και βελούδινες τανίνες. Η δεύτερη ετικέτα που ξεχώρισα είναι το ροζέ του οινοποιείου, ΠΓΕ Χαλκιδική, από Cabernet Sauvignon. Αρώματα ανθικά και φρουτώδη, ισορροπημένη δροσιστική οξύτητα, φινέτσα τα χαρακτηριστικά του.

Τα εδέσματα που γευτήκαμε στο Ble Vin ήταν τυριά και γλυκά της Μακεδονίας συνδυασμένα πολύ ταιριαστά με τα ανωτέρω προϊόντα της εταιρείας Asterios και του οινοποιείου Κωνσταντάρας, όπως επίσης ποιοτικά αλλαντικά, ένα πλούσιο ριζότο μανιταριών, πίτσα με χωριάτικο λουκάνικο, εξαιρετικά κριτσίνια και άρτος.

Η πρώτη μέρα του fam trip ήταν μια μικρή αλλά σαφής εισαγωγή για το τι μας επιφύλασε το υπόλοιπο fam trip για τέσσερις ακόμα μέρες γεμάτες με πλούσιες, γευστικές, απολαυστικές, διδακτικές εμπειρίες. Έπεται συνέχεια…

*Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σε αριθμούς:

• Άνω του 25% της παραγωγής της ΠΚΜ κατέχουν τα αγροτικά προϊόντα.
• Η ΠΚΜ κατέχει πρωτεία σε αγροτική παραγωγή και στις εξαγωγές αυτών. Διαθέτει ένα από τα πιο πλούσια αγροτικά καλάθια στη χώρα.
• O πρωτογενής τομέας της συμμετέχει κατά 26% στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία του πρωτογενούς τομέα σε επίπεδο χώρας.
  Στην ΠΚΜ καλλιεργείται το 85% του ρυζιού, το 70% των οπωροφόρων και το 30% του βαμβακιού και των σιτηρών.
• Η ΠΚΜ έχει τη μεγαλύτερη παραγωγή μυδιών (όπου το 90% της παραγωγής εξάγονται), τη μεγαλύτερη κονσερβοποιία ιχθυηρών (με 75% εξαγωγές) και δύο δυναμικές μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας με περίπου 50% εξαγωγές.
  Στην ΠΚΜ παράγεται το 35% του βόειου κρέατος, το 48% του αγελαδινού και το 20% του αιγοπρόβειου γάλακτος, καθώς και το 29% των αλιευμάτων και το 25% του μελιού.
• Επιπρόσθετα, στην ΠΚΜ διατίθενται προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ), όπως τα ροδάκινα Νάουσας, τα ακτινίδια Πιερίας, το ελαιόλαδο Χαλκιδικής, το κασέρι, ο
  μπάτζος, η φέτα, το μανούρι, το απόσταγμα σταφυλής (τσίπουρο), ενώ και οι περισσότεροι οίνοι σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες διαθέτουν την ένδειξη ΠΟΠ και ΠΓΕ.

Πρωί πρωί με την παγωνιά ξεκίνησα για τη λαϊκή αγορά, να βρω όσο το δυνατόν πιο φρέσκα ψάρια και άλλους θαλασσινούς μεζέδες. Για το λόγο ότι δε γνωρίζω ποια αλιεύονται αυτήν την εποχή και είναι και πελαγίσια ει δυνατόν, εμπιστεύομαι έναν συγκεκριμένο έμπορο ψαριών. Από την εμπειρία μου(χωρίς να είμαι ειδικός στο συγκεκριμένο τρόφιμο) γνωρίζω πως το ψάρι πρέπει να είναι ντούρο στην αφή, να έχει ζωντανά τα χρώματά του, κόκκινα τα λέπια του, καθαρό το μάτι του και οι γαρίδες οι ελληνικές οι φρέσκες να έχουν πολύχρωμη ουρά! Η επιβεβαίωση ότι πήραμε φρέσκο ψάρι είναι ότι δεν έχει καμία οσμή δυσάρεστη την ώρα που το πλένουμε και παραμένει, ακόμα και μετά το καθάρισμα των εντοσθίων του, ακέραιο και σφιχτό στο χέρι μας, στο ψήσιμο επιβεβαιώνουμε ότι σηκώνεται το πτερίγιό του. Στη γαρίδα αντίστοιχα, την ώρα που την πλένουμε και αυτήν και την καθαρίζουμε(απομάκρυνση εντέρου από την εγκοπή ακριβώς κάτω από το κεφάλι της) δεν ανιχνεύουμε δυσάρεστη μυρωδιά και παρατηρούμε ότι είναι ακέραιη και σφιχτή στην αφή.

Ακολουθούν φωτογραφίες από τον πάγκο του εμπόρου που ψωνίζω για να πάρετε μια ιδέα από τα ψάρια/ θαλασσινά που μπορούμε να βρούμε αυτήν την εποχή στην αγορά (μέσα Φεβρουαρίου).

Προσωπικά αγόρασα 3 σκορπιούς, ελληνικές γαρίδες και λίγα καλαμαράκια για τηγάνι. Οι σκορπιοί έγιναν μπουρδέτο, οι γαρίδες τηγανίστηκαν και σβήστηκαν με χυμό λεμόνι σε συνοδεία μαϊντανού, που προστέθηκε λίγο πριν το σβήσιμο και τα καλαμαράκια θα μαγειρευτούν σήμερα, γιατί ήμασταν μόνο 3 άτομα.

Είχα προμηθευτεί από ντελικατέσεν και αλίπαστα -γαύρο και σαρδέλα-, τα οποία τα δοκίμασα την ίδια μέρα συνοδεία φακής με τομάτα λιαστή, ελιές Θάσου και αγγουράκια τουρσί.

Με τα αλίπαστα θα πρότεινα το απόσταγμα Puro, ένα παλαιωμένο τσίπουρο Θεσσαλίας, από τον οινοποιό και αποσταγματοποιό Θάνο Καραθάνο με αλκοόλη 40% vol.

Με το που αφαιρούμε το πώμα φυσικού φελλού που το προστατεύει αναδύονται αρώματα ξανθιάς σταφίδας, καστανόμελου, βανιλίνης από το βαρέλι, μόκας, λευκής σοκολάτας, τριαντάφυλλου και κανέλας. Προσωπικά το απολαμβάνω σε θερμοκρασία δωματίου, αλλά μπορεί να σερβιριστεί και παγωμένο από το ψυγείο, με προσθήκη νερού, πάγου ή και σκέτου. Ταιριάζει με πολλά γεύματα λόγω της πολυπλοκότητάς του και της μακράς επίγευσής του.

Με τις γαρίδες και το μπουρδέτο από σκορπιούς(σκορπίνες)- υλικά: εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, ένα μεγάλο κρεμμύδι, γλυκιά κόκκινη πάπρικα, καυτερό κόκκινο πιπέρι, αλάτι, νερό, χυμός λεμόνι- με τη σειρά που τα πρόσθεσα- απολαύσαμε το Idylle 2022, από το οινοποιείο La Tour Mellas, του Κύρου Μελά, σε δροσερή θερμοκρασία, είναι ιδιαίτερα αρωματικό, με μέτρια(+) οξύτητα(!) και αρκούντως γεμάτο σώμα, οπότε ξεπλένει την παλέτα μας ευχάριστα και απολαυστικά.

Σημείωση: Καλό είναι το ψάρι επειδή έχει αγκάθια δηλητηριώδη να τα καθαρίσει ο ψαράς μας, μαζί με την υπόλοιπη προετοιμασία που θα τα κάνει, εμείς φορώντας γάντια μαγειρικής μιας χρήσης απλά θα το ξεπλύνουμε εσωτερικά/ εξωτερικά πριν το μαγείρεμα.

Το δείπνο με φίλους συνόδεψε και μια απολαυστικά δροσερή σαλάτα εποχής με παρμεζάνα και sauce μουστάρδας Dijon- χυμού λεμονιού- εξαιρετικού παρθένου bio αγουρέλαιου Πατιστής.

Καλές μαγειρικές φίλοι μου! Στην υγειά μας!

Απολαμβάνετε υπεύθυνα.

#consumealcoholinmoderation

Έχει καθιερωθεί ως θεσμός στα ξενοδοχεία ανά την Ελλάδα και καλώς. Έτσι έχουν την ευκαιρία οι επισκέπτες ενός τόπου να έρθουν σε επαφή με τον πολιτισμό και τις συνήθειες των ντόπιων, μέσω της γνωριμίας με τα ντόπια τρόφιμα και ποτά και τον τρόπο επεξεργασίας τους.

Είναι επίσης θετικό το ότι τα προϊόντα αυτά είναι ότι πιο φρέσκο μπορεί να βρει κάποιος, διότι οι πρώτες ύλες δεν ταλαιπωρούνται διανύοντας χιλιόμετρα πριν φτάσουν στο πιάτο μας. Έτσι έρχονται στο τραπέζι μας πλήρη σε θρεπτικά στοιχεία και πλούσια γεύση.

Η επιλογή τοπικών τροφίμων από τις επιχειρήσεις εστίασης, ενισχύουν επίσης την οικονομία της περιοχής. Η κατανάλωσή τους συνεισφέρει στη μείωση των εισαγωγών, είναι οικονομικότερα(μείωση μεταφορικού κόστους διανομής τους). Το χαμηλό κόστος αγοράς των τοπικών πρώτων υλών ευχαριστεί τον πελάτη και η κατανάλωση ενισχύεται, το εμπόριο ενισχύεται. Η αισιοδοξία στις αγορές φέρνει νέους πελάτες και ο τουρισμός τονώνεται.

Η εποχικότητα είναι κάτι επίσης πολύ σημαντικό, ώστε τα τρόφιμα που καταναλώνουμε να είναι αποτέλεσμα όσο λιγότερης επιβάρυνσης της φύσης σε επεμβάσεις στο χωράφι(φυτοπροστατευτικά και λιπάσματα). Η βιωσιμότητα άλλωστε είναι σημαντικός παράγοντας στην επιλεξιμότητα προορισμού από τους τουρίστες, αλλοδαπούς και μη. Η επιλογή της εποχικότητας μας προσφέρει τρόφιμα πλήρους φυσικής ωρίμανσης, με τα θρεπτικά συστατικά τους στο μέγιστο βαθμό. Είναι σαφής ο θετικός αντίκτυπος του ποιοτικού τουριστικού προϊόντος.

Σημαντική απόρροια της εποχικότητας είναι και η εναλλαγή των καταλόγων των εστιατορίων/ ξενοδοχείων/ μπουφέδων πρωινού, δίνοντας έτσι ένα επιπλέον κίνητρο στον επισκέπτη στην επιλογή της εξόδου του. Η έκπληξη και η προσμονή του νέου κάθε φορά, ανάλογα με το τι θα βρει ο σεφ πιο φρέσκο στην αγορά εκείνη την εποχή/ ημέρα, είναι μεγάλο δέλεαρ.

Ως μια πρόταση διάλεξα για το πρωινό μας σπιτικά ψωμάκια με ζύμη κουλουριού Θεσσαλονίκης, πασπαλισμένα με σουσάμι, αφού βουτηχτούν σε ζαχαρόνερο πριν το ψήσιμο. Σημείωση: H γνήσια συνταγή κουλουριού Θεσσαλονίκης δεν περιλαμβάνει αυγό. Για γέμισμα στα ψωμάκια μας επέλεξα ποικιλία ελληνικών τυριών(ΠΟΠ Αρσενικό Νάξου, Αγελαδινό τυρί, αιγοπρόβεια Γραβιέρα Κρήτης με μαύρο σκόρδο) και αλλαντικών(παστουρμάς και καπνιστό χοιρινό ζαμπόν μπούτι), φρέσκου ελληνικού βουτύρου αγελάδος, ώριμη τομάτα(η εποχή της φωτογράφισης ήταν προγενέστερη της σημερινής), ελιές Θάσου, ρίγανη Αγίου Γεωργίου, φρούτο εποχής.

Καλά μαγειρέματα σε όλους!

Να μας φροντίζουμε και να μας αγαπάμε!

Για τον καθένα τα Ιωάννινα, είναι μια όμορφη πόλη, για μένα είναι η αγαπημένη μου πόλη. Είναι η αφετηρία, λόγω καταγωγής, και ο προορισμός. Εκεί που θέλω να κάνω διακοπές, εκεί που θέλω να ζω, εκεί που αναπνέω ανεμπόδιστα.

Από μικροί πηγαίναμε στα Ιωάννινα κάθε χρόνο, λόγω της ενασχόλησης του πατέρα μου με την κωπηλασία. Ήρθα σε επαφή από μικρή λοιπόν με τη λίμνη και τις ομορφιές της, την καρδιά των Ιωαννίνων, αλλά και με τα βουνά που ορθώνονται γύρω από την πόλη, τις πηγές, τους ποταμούς, τους παραπόταμους. Όλα αυτά συνθέτουν το μακροκλίμα της περιοχής. Είναι η μόνη πόλη που έχω επισκευτεί στην Ελλάδα που της πάει η μελαγχολία και είναι πιο όμορφη τις βροχερές, παρά τις ηλιόλουστες μέρες, οι τελευταίες, λόγω της κλιματικής αλλαγής, είναι όλο και πιο συχνές τα τελευταία χρόνια.

Ενώ οικογενειακώς μέναμε πάντα στις όχθες της λίμνης, προσωπικά προτιμώ τα boutique hotels μέσα στο κάστρο, είναι αναπαλαιωμένα σπίτια και πρώην χώροι παραγωγής με εσωτερική αυλή τα περισσότερα και μεγάλες, βαριές, ξύλινες πόρτες στο εξωτερικό τους και καφασωτά διπλά παράθυρα να τα φρουρούν. Όταν μένεις μέσα στο Κάστρο έχεις και άλλο πλεονέκτημα, αποκτάς την ιδιότητα του κατοίκου για όσο διαρκεί η διαμονή σου από την άποψη ότι σου επιτρέπεται να παρκάρεις εντός των τειχών.

Μέσα στις αυλές χτυπάει ο ήλιος καλοκαίρι και χειμώνα και απολαμβάνεις την ηρεμία και την ξεκούραση της απομόνωσης. Περιτρυγυρίζεσαι από ανθρώπους πολλών εθνών την ώρα του πρωινού, αλλά και στα δρομάκια του κάστρου, στη βόλτα σου στην ακρολιμνία, στα gourmet εστιατόρια της πόλης, στα καφενεία των χωριών που απολαμβάνεις τοπικές λαχανόπιτες και Κικιτσόπιτα* και γίνεστε στο τέλος μία παρέα γιατί σας ενώνει η αγάπη για την ομορφιά, τη φύση, τις ποιοτικές πρώτες ύλες που παράγονται πρωτογενώς σε όλη την Περιφέρεια, αλλά και στις γειτονικές, το γάργαρο νερό πηγών, το τοπικό κρασί και αποσταγματα, τα φημισμένα γαλακτοκομικά προοιόντα, την αργυροχρυσοχοϊα, την ιστορία, τον πολιτισμό, την παράδοση, τη Μυθολογία, τη φύση, τα αθλήματα, το ευ ζειν.

Στην τελευταία μας απόδραση στα Ιωάννινα γνωρίσαμε ένα ζευγάρι από τη Σύρο και ένα ζευγάρι Ισραηλινών με αγάπη για το καλό κρασί. Και με τους τέσσερις ανταλλάξαμε εμπειρίες γαστροτουρισμού, φυσιολατρικού τουρισμού και οινοτουρισμού αντίστοιχα.

Τα αγαπημένα μου μέρη στα Ιωάννινα, όπου πάω και ξαναπάω είναι τα ακόλουθα:

Μετά από την επίσκεψη στο μουσείο αργυροτεχνίας των Ιωαννίνων θα πρότεινα μια βόλτα στο ΚΕΠΑΒΙ, όπου στεγάζεται πωλητήριο με χειροποίητα αριστουργήματα 44 συνεργαζόμενων εργαστηρίων, όπου οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να θαυμάσουν τη μεγάλη γκάμα προϊόντων όπως κοσμήματα, σκεύη, εκκλησιαστικά είδη, είδη δώρων και διακοσμητικά αντικείμενα χώρου. Όπισθεν του πωλητηρίου υπάρχει ελεύθερο πάρκινγκ.

Περίπατοι εκτός κάστρου, δίπλα στη λίμνη:

Μην παραλείψετε να επισκεφτείτε το Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας Παύλου Βρέλλη, το στρατιωτικό μουσείο στο Καλπάκι και το Νεκρομαντείο του Αχέροντα. Σήμερα, το επισκέψιμο συγκρότημα του ελληνιστικού Νεκρομαντείου αριθμεί 3 στρέμματα. Ογκόλιθοι από ντόπιο ασβεστόλιθο αποτελούν τον περίβολο, το κυρίως κτίσμα του Ιερού και τα δωμάτια για τους ιερείς και πιστούς του Ιερού, φτιάχτηκαν στα χρόνια της Συμμαχίας και του Κοινού των Ηπειρωτών αντίστοιχα.

Μετά από τόσο περπάτημα διάλειμμα για καφέ και φαγητό είτε στα παραδοσιακά είτε στα μοντέρνα στέκια της πόλης:

Μετά το φαγητό επίσκεψη στα τοπικά οινοποιεία και κάποιες ενδεικτικές φωτογραφίες αγαπημένων μου αφρωδών οίνων: